ATATÜRKÇÜ DÜŞÜNCE DERNEĞİ      ETKİNLİKLER      GÜNCEL HABERLER   
 
Ana Sayfa > Site Yazarları

Ahmet Gürel - ahmetgurel50@gmail.com
Atatürk’ün Latife Hanım ile Evliliği
22 Haziran 2014 - 1218 okunma


        Yıl 1907, Kolağası Mustafa Kemal, Bulgar Türkoloğu İvan Manolof’a arzuladığı ülkesini Selanik’te şöyle anlatır:
“Bir gün gelecek, ben hayal zannettiğiniz bütün bu devrimleri başaracağım. …Kadın ve erkek arasındaki farklar silinerek yeni bir sosyal düzen kurmalıyız. Batı medeniyetine girebilmemize engel olan yazıyı atarak, Latin kökünden bir alfabe seçmeli, kılık kıyafetimize kadar, her şeyimizde batılılara uymalıyız. Emin olunuz ki, bunların hepsi, bir gün olacaktır.”
29 Ocak2013 günü, İzmir Göztepe’deki Uşakizade Köşkü’nde Atatürk ile Latife Hanım arasında gerçekleşen nikâhın 90. yılını anacağız. Anmayı Gaziemir’den gelecek annelere göstereceğim “Cumhuriyet ve Kadın” belgeseli ile yapacağız.
90 yıl önce gerçekleşen bu nikâhı, davetlilerden Naşit Hakkı Uluğ’un kaleminden izleyelim:
“…Ses seda kesilmişti, Gazi’nin kadıya hitaben, biraz kısık ve ağırbaşlı sesi duyuldu:
‘Efendi Hazretleri, biz, Latife Hanım’la evlenmeye karar verdik, lütfen gerekli işlemi yapar mısınız?’ Bu sözleri büyük dikkat içinde dinleyen kadı efendi, Latife Hanım’a döndü ve sordu:
‘Hanımefendi, on dirhem gümüş mihri müeccel ve aranızda kararlaştırılan mihri muaccel ile hazır bulunanların önünde Gazi ile evlenmeyi kabul ediyor musunuz?’
‘Kabul ettim’ cevabını alan kadı efendi, bu sefer de Gazi’ye dönerek aynı soruyu sordu, Gazi de:
‘Kabul ettim’ deyince, hayatının en şerefli bir hizmetini başarı ile yaptığına sevinen kadı efendi, cübbesinin kollarını süratle sıvayarak ellerini göğe doğru kaldırdı, yeni evlilerin mutluluk ve sıhhatine ve bu evliliğin vatanımıza hayırlı olması için orada bulunanları duaya davet etti.”
Meclis Başkanlığı Refakat Subayı Mahmut (Soydan) Bey’in TBMM Özel kalemine yazdığı 28 Ocak 1923 tarihli telgrafta şunlar yazar:
“Gazi’nin nüfus teskeresi Göztepe mahallesinde kayıtlı edilerek kendisine takdim edildi. Uşakizade Muammer Bey’in büyük kızı Latife Hanım ile nikâhları adı geçenin Göztepe’deki köşklerinde yarınki pazartesi günü sade bir şekilde kıyılacaktır. Gazi zaten burada misafir bulunmaktadır.”
Lozan’da ele alınan ve eleştirilen konulardan biri de ülkemizde medeni kanunumuzun olmayışı ve “dine dayalı” aile hukuku sisteminin oluşuydu. Lozan görüşmelerinde evlilik sisteminin değiştirileceği sözü verilmişti. “Evlenmiş olmak için evlenmediğini” belirten Gazi’nin nikâhı, devam eden Lozan Antlaşması için Türk delegesini rahatlatacak bir adım olmuştur.
Gazi’nin, Türk kadının haklarını kararlı bir savunucusu olarak ortaya çıktığını belirten Paul Gentizon, kıyılan nikâhı şöyle yorumlar:
“Gazi, Türk kadını davasının kararlı bir savunucusu olarak ortaya çıktı. O, zayıf yaratık denen bu cinsin cahillikten kurtulmasını, artık erkeklerin koruyuculuğunda kalmamasını, milli çabalarda erkeğe eşit oranda katkıda bulunmasını istedi. Bu konudaki savaşı sadece sözde değil, kişiliğiyle örnek olarak yürüttü. Latife Hanım’la evlenmesi sırasında yapılan resmi törende, Türkiye’de çok eskiden beri uygulanan tüm gelenekleri bir yana ittiği bilinmektedir. Evlenme bir pazartesi günü oldu. Oysa ülkede evlenme törenlerini Perşembe günü yapmak adetti. …Sonra evliliğe rıza sözü olan ‘evet’ sözcüğünü kendisi ve nişanlısıyla hoca önünde ve tanıklar karşısında birlikte bulunarak söylemelerini istedi. Oysa geleneğe göre, bu sırada da birbirini görmemeleri gerekiyordu.”
Gazi’nin kendi nikâhında yaptığı değişikliklerle günümüz nikâhına nasıl yaklaştığını yerli ve yabancı yazarların kalemlerden izledik.
1907 yılında kadın-erkek eşitliğinden bahseden Atatürk, 1926 yılında yürürlüğe giren medeni kanun ile bu özlemini gerçekleştirmiştir. Başbakan 1934 yılında, İsmetİnönü, Türk kadınının ‘Milletvekili Seçilebilme Hakkı’na kavuşabilmesi için verilen tasarıyı sunuş konuşmasında; “Kadına siyasal haklarının tümünü tanımakla, Türkiye’nin ona, eski yetkilerini vermekten başka bir şey yapmadık” demiştir.
Sonuç: Atatürk’ün 27 yıl boyunca, kadınlarımız için adım adım gerçekleştirdiği kazanımlarının en önemli aşaması olan Uşakizade Köşkü’nde kıyılan nikâhıdır. Kadınlarımıza hak ettiği için verilen hak ve kazanımlarıyine kadınlarımız tarafından korunup kollayacağına inancımla… 
 
Ahmet Gürel
Uşakizade Köşkü Md.
 


Bu Yazıyı Paylaşın:


Yorumlar (0):

Yorum Ekle


Adınız Soyadınız*

E-posta Adresiniz*

(E-posta adresiniz sitede görünmez)

Yorumunuz*



(Yandaki güvenlik kodunu bu alana giriniz)
   
 


Ahmet Gürel Diğer Yazıları

08 Eylül 2017 - Nif'ten İzmir'e Doğru
07 Haziran 2016 - ERMENİ OLAYINDA ALMAN TANIKLAR
28 Ocak 2016 - ZÜBEYDE HANIM İZMİR’DE
24 Kasım 2015 - KÖY ENSTİTÜLERİ DESTANI
15 Eylül 2015 - TÜRK - YUNAN İLİŞKİLERİNİN DÜNÜ ve BUGÜNÜ
13 Eylül 2015 - İZMİR’İN HEMŞERİSİ ATATÜRK, GÖZTEPE NÜFUSUNA KAYITLI…
23 Temmuz 2015 - LOZAN’DAN CUMHURİYET’E YÜRÜYÜŞ
15 Nisan 2015 - TÜRK–ERMENİ İLİŞKİSİNİN DÜNÜ, BUGÜNÜ - 3
15 Nisan 2015 - TÜRK–ERMENİ İLİŞKİSİNİN DÜNÜ, BUGÜNÜ - 4
15 Nisan 2015 - TÜRK–ERMENİ İLİŞKİSİNİN DÜNÜ, BUGÜNÜ - 5
14 Nisan 2015 - TÜRK–ERMENİ İLİŞKİSİNİN DÜNÜ, BUGÜNÜ-1
14 Nisan 2015 - TÜRK–ERMENİ İLİŞKİSİNİN DÜNÜ, BUGÜNÜ-2
20 Mart 2015 - 18 MART 1915 - ÇANAKKALE DENİZ ZAFERİ
25 Şubat 2015 - MART – NİSAN 2015 AYLARI ETKİNLİĞİ
06 Şubat 2015 - İZMİR KADINLAR KONGRESİ
28 Ocak 2015 - Prof.Dr. Rennan Pekünlü’ye Açık Mektup
12 Kasım 2014 - 10. Kitabım çıktı Cumhuriyet ve Kazanımları
10 Kasım 2014 - ATATÜRK’Ü ANARKEN
31 Ağustos 2014 - Atatürk’ün Manevi Çocukları
21 Temmuz 2014 - 24 NİSAN VE SOYKIRIM İDDİALARI
14 Haziran 2014 - ATATÜRK VE AZINLIKLAR
05 Haziran 2014 - ATATÜRK VE DİN
01 Haziran 2014 - TÜRK – İRAN İLİŞKİLERİ
27 Mayıs 2014 - Atatürk ve At Sevgisi Gazi Koşusu
Anasayfa | İletişim | G.Başkanlarımız | Demokrasi Şehitleri | Tüzük | Atatürk | İlkeleri | Hakkında Söylenen | Kurduğu Kurumlar | Kurtuluş Savaşları | Kadın Kahramlar | Uğur Mumcu 24 Ocak 1993
CH