Ana Sayfa > Site Yazarları

ŞAHAP OSMAN ARAS - osmanaras@ttmail.com
GAZİ MİLİS ÜSTEĞMEN FATMA SEHER HANIM (KARA FATMA)
11 Ağustos 2015 - 2258 okunma

GAZİ MİLİS ÜSTEĞMEN FATMA SEHER HANIM
(KARA FATMA)



            İstiklal Savaşımızın kahraman kadınları arasında bir çok Fatma Hanım vardır. Ancak, en ünlüsü Erzurum’lu Kara Fatma (Fatma Seher) Hanımdır. Şehit Binbaşı Derviş Erden Bey’in eşi olan Gazi Fatma Seher Hanımın adı, bazı kaynaklarda Fatma Seher Erden olarak geçmektedir. Türkiye Cumhuriyetinde soyadı, 1934 yılında çıkarılan bir yasa ile kullanılmaya başlamıştır. Bundan öncesinde, bayanların adına (evliyse) Eşinin, değilse Babasının adı eklenmek suretiyle anılmaktaydılar. Kahramanımızın tanındığı “Kara Fatma” unvanı, 4/11 Eylül 1919’daki Sivas Kongresi günlerinde görüşme fırsatı bulduğu, Gazi M. Kemal Paşa tarafından verilmiştir.
 
            Erzurum’lu Yusuf Abdal Ağa’nın kızı olan Fatma Hanımın annesi Ayşe Hanımdır. Doğduğu yıl tam olarak belli değildir. 1922 yılında Tevhid-i Efkar Gazetesinde yayınlanan bir söyleşide, 45 yaşlarında olduğu kaydedildiğine göre; 1877 doğumlu olduğu tahmin edilmektedir. Birinci Dünya Savaşı yıllarında, Eşi Van’lı Derviş (bazı kaynaklarda Ezdeşin) Bey’in görevli olduğu Edirne’deki Yanıkkışla’da ikamet etmişlerdir. Savaşın sonuna doğru Doğu Cephesinde görevlendirilen Binbaşı Derviş Bey, Sarıkamış civarında Şehit düşmüş; 30 Ekim 1918’de Mütareke (Ateşkes) ilan edilince, Fatma Seher Hanım çocuklarını yanına alarak Van’daki ailesinin yanına gitmiştir.
 
            Van’da, Ermenilerin Müslüman halka yaptığı barbarlığı öğrenince, büyük bir üzüntüye kapılmıştır. Bunun ardından, Eşleri Ermeniler tarafından Şehit edilmiş olan kadınları örgütleyerek Milli Mücadeleye katılmalarını sağlamıştır. Temsil Heyeti Başkanı Mustafa Kemal Paşa ile Sivas Kongresinin toplandığı günlerdeki görüşme isteği güvenlik gerekçesiyle bir çok kez engellendiği halde, yılmayarak sonunda bunu başarmıştır. M. Kemal Paşa at binmeyi ve silah kullanmayı çok iyi bilen bu cesur Türk Kadınının başvurusunu kabul ederek, O’nu İstanbul ve Kocaeli bölgesinde görevlendirmiştir.
 
            M. Kemal Paşa’nın yazılı talimatını alarak, 9 yaşındaki Kızı Fatma ile birlikte İstanbul’a gelen Fatma Seher Hanım, orada oluşturduğu 15 kişilik bir Çeteyle Anadolu’ya silah kaçırmış; bir süre sonra da  İzmit’e (Kocaeli’ye) intikal etmiştir. Burada Kardeşi Mehmet Çavuşun yönetiminde Van’dan İzmit’e gelmiş bulunan 150 kişilik Gönüllü Atlı Müfrezeyle buluşarak, iç ve dış düşmanlarla savaşmaya başlamıştır. Önce, Albay Kara Emin’in, sonra da, Albay Üsküdarlı Neşet Bey’in emrinde KAYNARCA, BEREKET ve ALACAKAYA’daki çatışmalarda görev almışlardır.Kıyafet değiştirip, Yunan işgali altındaki İzmit’ten cephane kaçırdığı bir sırada, düşmana esir düşerek 19 gün işkence görmüş; ancak, kurtulmayı başararak yeniden Müfrezesinin başına geçmiştir.
 
            1921 yılı başındaki İnönü Muharebesinde, Müfrezesiyle birlikte görev almış ve düşmanın cephe gerisine düzenledikleri baskın sırasında yaralanmıştır. Tedavi gördükten sonra, Müfrezesiyle birlikte, Kocaeli Grup Komutanı (“Deli” lakaplı) Halit Paşa’nın emrine girmiştir. Buradaki çatışmalarda bir çok gönüllüyü (Şehit veya yaralı olarak) kaybedince, Müfreze mevcudu 93’e düşmüştür… Halit Paşa’nın takviyesiyle, mevcudu artırılan Gazi Kara Fatma’nın Müfrezesi, İzmit’in kurtuluşuna kadar, Hendek-Düzce arasındaki Nefren Boğazında görevlendirilmiştir.
 
            İzmit’in 28 Haziran 1921 günü İngiliz destekli Yunan işgalinden kurtarılmasından sonra, Müfrezesiyle buraya intikal etmiş ve Çavuşluk rütbesine yükselmiştir. 24 Ekim 1921’deki dilekçesi, Kocaeli Grup Komutanı tarafından uygun görülerek, ikinci bir emre kadar izinli sayılmıştır. 1 Mayıs 1922’de Ankara’daki “Çiçek Bayramı” şenliklerinde düzenlenen Silah Atış Yarışmasında birinci olarak Başkomutan Gazi M. Kemal Paşa tarafından ödüllendirilmiş ve Teğmen rütbesine terfi etmiştir. 1922 baharında Ankara’da, Sovyetler Birliği Büyükelçiliğinde konuk olarak bulunan Sanatçı Yevgeni Lansere tarafından Gazi Kara Fatma’nın karakalem bir portresi çizilmiştir. (*)
 
         Ankara günlerinden sonra, (muhtemelen Sovyet Büyükelçisi Aralof’un önerdiği) bir Kırım gezisine gitmiştir. Kırım dönüşü, Temmuz 1922’de, Erzurum’daki Ailesine gitmek için Trabzon’a vardığında büyük bir ilgiyle karşılanmıştır. İstikbal Gazetesinde savaş anıları yayınlanmış; Rus Konsolosu tarafından kendisine altın bir kol saati armağan edilmiştir. İzin sonrası yeniden cepheye dönen Gazi Kara Fatma ve Müfrezesi, 26 Ağustos 1922 günü başlatılan Büyük Taarruzda düşmanın cephe gerisine akınlar düzenleyerek, diğer milis müfrezeleri ile birlikte Kahraman Ordumuzun takip harekatına önemli katkıda bulunmuşlardır.
 
            Bursa 11 Eylül’de Yunan işgalinden kurtarıldıktan sonra, Gazi Fatma Seher Hanım savaştaki görevini onurla tamamlayarak, Milis Üsteğmen rütbesiyle terhis edilmiştir.  Kara Fatma, İstiklal Savaşına katılan kadın kahramanlarımız arasında, Subaylık statüsüne yükseltilmiş olan tek kişidir. Üstün cesareti ve başarıları nedeniyle İstiklal Madalyası kazanmış; savaştaki silahı kendisine armağan edilmiştir. Üsteğmen Maaşını, hiçbir karşılık beklemeksizin, savaşta yaralarını tedavi etmiş bulunan Kızılay’a bağışladığı için, sonraki yıllarda büyük bir geçim sıkıntısına düşmüştür. 
 
            1954 yılı başlarında, İstanbul’daki bir kulübede yardıma muhtaç bir durumda olduğu işitilince; Kars Milletvekili Tezer Taşkıran ve Rize Milletvekili Rıza Akçal, 2 Şubat 1954 tarihinde TBMM.Başkanlığına ortak bir dilekçe vererek, Gazi Fatma Seher Hanım’a ayık bağlanmasını önermişlerdir. Bu önerge TBMM’de kabul edilerek, 22 Şubat 1954 günü 8640 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan kanunla; Erzurum’lu Gazi Kara Fatma’ya “vatani hizmet tertibinden” 170 TL aylık bağlanmıştır. Ancak, Ulusumuzun bu seçkin kadın kahramanı, bir yıl sonra, 2 Temmuz 1955 tarihinde İstanbul/Darülaceze’de Hakkın rahmetine kavuşarak, bu maaştan yeterince yararlanamadan sonsuzluğa göçmüştür.
 
            3 Temmuz günü, İstanbul/Kasımpaşa’daki “Kulaksız Mezarlığına” defnedilen Gazi Milis Üsteğmen Fatma Seher Hanımın kabri, sonraki yıllarda düzenlenen bir yol inşaatı sırasında bulunduğu yerden kaldırılmıştır. Ancak, nereye kaldırıldığı bilinmemektedir. Bu ayıp elbette ki, vicdanlarımızı kıyamete kadar sızlatacak olan, çok talihsiz bir durumdur.(**)
O’nu hürmet ve rahmetle anıyor; bizleri bağışlamasını diliyoruz…

ŞAHAP OSMAN ARAS,Tarihçi Yazar- İZMİR


 
(*) Gazi Üsteğmen KaraFatma’nın, LANSERE tarafından çizilen portresine bakarak ve de 1922 yılında yapılan söyleşilerde yer alan “45 yaşlarında olduğu” tasvirlerini değerlendirerek; basında yayınlanan fotoğraflardan pek azının kendisine ait olduğunu tespit ettim. Başta T.C. Kültür Bakanlığı’nın “İstiklal Savaşı” fotoğraf albümleri olmak üzere, bir çok yerde yayınlanan  fotoğraflarda gözüken “25 yaşlarındaki” Kızımızın Kara Fatma ile ilgili bir temsilde rol aldığını düşünüyorum.
 
(**) KIZILAY bu talihsizliği kısmen de olsa telafi etmek için, 2014 Yılında harekete geçerek, Kasımpaşa'daki Kulaksız Mezarlığında birAnıt-Mezar yaptırmıştır.
 


Bu Yazıyı Paylaşın:


Yorumlar (0):

Yorum Ekle


Adınız Soyadınız*

E-posta Adresiniz*

(E-posta adresiniz sitede görünmez)

Yorumunuz*



(Yandaki güvenlik kodunu bu alana giriniz)
   
 


ŞAHAP OSMAN ARAS Diğer Yazıları

12 Ocak 2017 - KARŞIYAKA’NIN ONURU
15 Kasım 2016 - GELDİKLERİ GİBİ GİDERLER...
02 Kasım 2016 - CUMHURİYETİMİZİN 93. YILI KUTLU OLSUN
25 Mart 2016 - ÇANAKKALE ZAFERİMİZİN 101. YILI
24 Mart 2016 - 3 MART 1924-CUMHURİYETİMİZİN TEMEL YASALARI
31 Ekim 2015 - CUMHURİYET MARŞI
27 Ekim 2015 - CUMHURİYET VE DEMOKRASİ
08 Eylül 2015 - İZMİR'İN DAĞLARINDA ÇİÇEKLER AÇAR
11 Ağustos 2015 - GAZİ AYŞE ALTINTAŞ
08 Ağustos 2015 - İSTİKLAL SAVAŞIMIZIN KADIN KAHRAMANLARI
24 Temmuz 2015 - Lozan Barış Antlaşmasının 92. Yılı Kutlu Olsun !
GENEL BAŞKAN
Atatürk Resimli Hediyelikler
Günün Kitabı
Üye Paneli
E-mail
Şifre
 
   
  Yeni Üye | Şifremi Unuttum
Radyo




TRT TÜRKÜ




T
TRT NAĞME

Atatürk Siteleri

İşte Atatürk.com



Atatürk İnkilaplari.com



Önerilen Siteler
Ana Sayfa | İletişim | G.Başkanlarımız | Demokrasi Şehitleri | Tüzük | Atatürk | İlkeleri | Hakkında Söylenen | Kurduğu Kurumlar | Kurtuluş Savaşları | Kadın Kahramlar | Uğur Mumcu 24 Ocak 1993
CH